Монголын баялаг, тоогоор
Монгол тоогоор
Уул уурхай, олборлолт, гадаад худалдаа, төсөв, эдийн засгийн гол тоонууд зураг, графикаар. График бүрийн хажууд юуг харуулж байгаа, юу гэсэн үг, бидэнд яагаад чухал болохыг энгийн үгээр тайлбарлав.
Хэрхэн унших вэ: график бүр эх сурвалжтай. Доогуур нь цэгэн зураастай үг дээр дарж тайлбарыг уншина. «Тоог хүснэгтээр харах» дээр дарж бүх тоог харна.
Үзүүлэлт 1
Уул уурхайн жин
Дэлхийн банк, 2026
25%
ДНБ-ий хувь
≈ 90%
экспортын хувь
> 70%
гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын хувь
≈ 80,000
шууд ажлын байр уул уурхайд
27%
бүх ажлын байрны хувь нь хөдөө аж ахуйд
Тоог хүснэгтээр харах
| 25% | ДНБ-ий хувь |
| ≈ 90% | экспортын хувь |
| > 70% | гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын хувь |
| ≈ 80,000 | шууд ажлын байр уул уурхайд |
| 27% | бүх ажлын байрны хувь нь хөдөө аж ахуйд |
- Юуг харуулж байна
- Уул уурхай Монголын эдийн засагт ямар жинтэй байгааг Дэлхийн банкны 2026 оны хувийн хэвшлийн судалгаагаар.
- Юу гэсэн үг вэ
- Уул уурхай эдийн засгийн дөрөвний нэг, экспортын арван хувийн ес орчмыг үйлдвэрлэж, гадаадын хөрөнгө оруулалтын дийлэнхийг татдаг ч ердөө 80,000 орчим хүнийг шууд ажлын байраар хангадаг. Мал аж ахуй, газар тариалан бүх ажиллагчдын 27%-ийг ажиллуулсаар байна.
- Бидэнд яагаад чухал вэ
- Уул уурхай мөнгө олдог ч ажлын байр цөөн. Ихэнх өрхөд үр өгөөж нь зөвхөн төр уул уурхайн орлогоор юу хийхээр дамжиж ирнэ: ногдол ашиг, Хуримтлалын сан, сургууль, эмнэлэг. Тиймээс орлогыг хэрхэн хуваарилах нь маш чухал.
- Анхаарах зүйл
- Хувийг Дэлхийн банкны өгсөн дугуйлсан тоогоор харуулав. Тээвэр, үйлчилгээ, нийлүүлэгч дэх шууд бус ажлын байр 80,000-д ороогүй.
- Энэ графикийн нэр томьёо
- Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)Улсын нутаг дэвсгэр дээр нэг жилд үйлдвэрлэсэн бүх зүйлийн үнэ.ДНБ нь тухайн улсын хилийн дотор нэг жилд үйлдвэрлэсэн бүх бараа, үйлчилгээний зах зээлийн үнийг нэмж гаргадаг. Үйлдвэрлэсэн компани хэнийх болох нь хамаагүй.Бүрэн тайлбар →Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт (ГШХО)Гадаадын компани өөр улсад бизнес эзэмших, барихад оруулсан мөнгө.Хэдэн хувьцаа худалдаж авахаас ялгаатай нь удаан хугацааны хувь (ихэвчлэн 10%-иас дээш), тодорхой хяналт гэсэн үг, жишээ нь уурхай, үйлдвэр барих.Бүрэн тайлбар →
Сэдвүүд
3 график
Гадаад худалдаа
Монгол Улс түүхий эдээ гадагш зарж, хэрэглэдэг зүйлийнхээ ихэнхийг гаднаас худалдаж авдаг. Энэ хэсэг бид хэдийг зарж, хэдийг авч байгаа, хэнд, юу зарж байгааг харуулна.
- — Экспорт ба импорт, жилээр
- — Экспорт хаашаа явдаг вэ
- — Бид гаднаас юу худалдаж авдаг вэ
Сэдвийг үзэх →
4 график
Уул уурхай ба экспорт
Монголын зардаг зүйлийн бараг бүгд ашигт малтмал. Энэ хэсэг аль нь, хэр их, үнийн өөрчлөлт улсын орлогыг хэрхэн өөрчилдгийг харуулна.
- — Монгол юу зардаг вэ
- — 2025 онд юу өөрчлөгдсөн бэ
- — Илүү их нүүрс, бага мөнгө
- — Хэр их ухаж, зарсан бэ
Сэдвийг үзэх →
2 график
Эдийн засаг дахь уул уурхай
Уул уурхай Монголын эдийн засаг, төсвийн хамгийн том хэсэг боловч цөөн хүнийг ажлын байраар хангадаг. Энэ хэсэг тэр зөрүүг харуулна.
- — Уул уурхайн жин
- — Төсвийн орлогын хэд нь нүүрснээс вэ
Сэдвийг үзэх →
5 график
Компаниуд ба салбар
Хэн хамгийн их татвар төлдөг, хамгийн том компаниуд аль салбарынх, тэд эдийн засгийн хэдэн хувийг бүрдүүлж, хэдэн хүнийг ажиллуулдаг вэ.
- — Хамгийн их татвар төлөгч 10 компани
- — Хамгийн том 100 компанийн жин
- — ТОП-100 дахь уул уурхайн компаниуд
- — Хамгийн том 10 төрийн өмчит компани
- — Нүүрсний үнэ унахад ашиг хэрхэн буурсан бэ
Сэдвийг үзэх →